Lạm dụng roi vọt trong việc dạy dỗ con cái gây ảnh hưởng đến tâm sinh lý của trẻ

Ngày nay, các bậc phụ huynh nuôi dạy con cái  không nên chỉ hiểu “roi vọt”  theo nghĩa đen là đánh hay quát mắng nặng lời với con, mà hãy hiểu “roi vọt”  là  yếu tố tinh thần, tức là sự nghiêm khắc khi giáo dục nhưng không làm tổn thương thể chất hay tinh thần trẻ để cho trẻ biết được Cha mẹ là chỗ yêu thương con cái chứ không phải nơi mà con phải trốn tránh.
Làm dụng roi vọt trong việc dạy dỗ con cái gây ảnh hưởng đến tâm sinh lý của trẻ phần 1
Dưới đây là một ví dụ về nghĩa đen của “roi vọt”:

Hàng ngày, khi cho con ăn, chị Mai Lan (Hà Nội) lại đặt cái roi dâu bên cạnh bàn ăn và liên tục quát tháo “Tít há miệng ra”, “Nhai đi”, “Nuốt đi”, “Mẹ cho ăn đòn bây giờ”….

Chị Chi phàn nàn không hiểu ở lớp các cô cho bé ăn thế nào, chứ ở nhà chị cảm thấy nếu không có sự hỗ trợ của chiếc roi thì không thể nào  cho cậu con trai  4 tuổi của mình ăn hết bát cơm. Chị mang roi ra, chủ yếu để dọa cho bé sợ mà ăn nhanh, và chỉ khi nào bé  hiếu động chạy ra khỏi bàn ăn mới bị mẹ vụt một phát vào “cái chân định chạy”.

Bé Tít biếng ăn ngay từ khi bắt đầu ăn dặm. Hồi đó,cô giúp việc cứ cho bé vừa bò khắp nhà vừa đút cho bé ăn, đến lúc cháu biết đi thì hai cô cháu cầm bát đi khắp xóm. Khi bé học lớp mầm, cô giúp việc nghỉ, mẹ bé tiếp quản và thấy công việc cho bé ăn quá nặng nề. Chị không muốn cho con ăn rong vì trông lôi thôi lếch thếch, xấu hổ với mọi người, nên đành phải dùng roi trị bé.
Làm dụng roi vọt trong việc dạy dỗ con cái gây ảnh hưởng đến tâm sinh lý của trẻ phần 2
Ngoài việc bị mẹ đánh đòn trong bữa ăn, bé Tít cũng thường xuyên bị bố phát mông vì tính bướng bỉnh và nghịch ngợm. Khi bố mẹ nhắc nhở một việc gì đó, bé rất ít khi làm ngay mà cố tình trì hoãn, cố chơi thêm một chút rồi mới đi ngủ, cố nghịch thêm nước sau khi rửa tay… Bố bé quan niệm, thương cho roi cho vọt và đàn ông thì không nên nói nhiều, nên mỗi hành động của bé chỉ được anh nhắc nhở đúng một lần. Cậu con làm gì không ưng ý, anh quát luôn: “Con dừng lại ngay”. Nếu bé còn chần chừ, anh lại lôi câu tủ của mình ra: “Con muốn ăn đòn hả?”. Nếu cậu bé vẫn còn lần lữa, ngay lập tức bị bố phát vào mông. “Muốn ăn đòn hả?” luôn là câu cửa miệng của vợ chồng anh chị, “Bố mẹ cho một trận bây giờ”… Nghe đến từ “đòn”, “roi”… cậu bé vừa vội vàng làm theo ý bố mẹ vừa tru tréo: “Đừng đánh con”.
Làm dụng roi vọt trong việc dạy dỗ con cái gây ảnh hưởng đến tâm sinh lý của trẻ phần 3
Anh Sơn (TP HCM) cũng thường khoe với bạn bè cách dạy con bằng roi của mình, theo anh đó là “nắn cây” ngay từ khi còn nhỏ.

Để tránh cho con làm việc có thể gây nguy hiểm như nghịch nước, thò tay vào ổ điện, động vào những đồ nghề sửa chữa như dao kéo, kìm… anh sẽ dùng roi trước. Nhà có rất nhiều ổ điện và đa số đều được lắp rất thấp nên cậu con đang tập đi của anh hoàn toàn có thể thò tay vào bất kỳ lúc nào. Chỉ cần bé đi lại gần ổ điện, anh ngay lập tức lấy thước kẻ đánh vào chân và tay bé thật đau để bé nhớ mà tránh. Sau vài  lần bị bố đánh đòn khi mon men xem mấy hộp điện thì cậu con 2 tuổi của anh giờ vẫn không dám thò tay vào. Anh khoe, chỉ cần bị đánh vài lần là bé sẽ sợ và tránh xa chỗ đó, sau này mình không phải giải thích lằng nhằng.

Vợ chồng chị Trâm (quận 3, TP HCM) cũng hay tranh luận với nhau chuyện có nên đánh con hay không.

Trước khi sinh con, cả hai đều thống nhất sẽ nuôi dạy con trong hòa bình. Đứa lớn rồi đứa bé ra đời, chúng càng lớn càng hiếu động, thường làm hỏng đồ đạc trong nhà, ăn chậm, mải chơi, giờ ngủ không ngủ ngay, ra ngoài không chào hỏi ai… khiến anh chị hết kiên nhẫn. Anh chị phát hiện ra rằng, dùng đòn roi nói chuyện với bé nhanh hơn và đỡ tốn công hơn là giải thích. Buổi tối mà cậu con chịu không ngủ ngay, chị Trâm lại gọi chồng vào phát vào mông con để bé sợ mà nhắm mắt lại. Chị vốn yếu, đánh không đau, nên đứa lớn rồi đến đứa bé đều không sợ đòn của mẹ. Thậm chí cậu em còn nói thẳng với chị: “Mẹ đánh con cũng chẳng sợ vì mẹ đánh không đau”. Đòn của bố thì mạnh, đánh lần nào là mông hai đứa trẻ tím bầm lần ấy, có lúc bực anh lấy cả dép và thắt lưng đánh con.
Làm dụng roi vọt trong việc dạy dỗ con cái gây ảnh hưởng đến tâm sinh lý của trẻ phần 4
Gần đây, chị Trâm phát hiện nếu ban ngày bị bố đánh đòn thì ban đêm cậu con 3 tuổi ngủ không yên, cứ ôm chặt lấy mẹ. Còn cô con lớn cũng thấm đòn của bố mẹ bằng cách áp dụng triệt để cho cậu em. Mùa hè năm nay, anh chị cho hai bé ở nhà tự quản nhau khi bố mẹ đi làm, và cậu em thường xuyên bị cô chị “xử”. Hôm trước cậu em lấy sách của chị ra tô màu, bị chị dùng ngay giày cao gót của mẹ đập vào lưng em, vừa đánh vừa quát em “Nhớ chưa, nhớ chưa” y như giọng của anh Minh mỗi lần đánh bé. Vợ chồng anh chị bắt đầu lo lắng, xem xét lại việc dạy con bằng roi của mình.

Ngày trước, các cụ vẫn nói: “Yêu cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi”. Tuy nhiên, chia sẻ trong buổi gặp gỡ với các nhân viên của một công ty phần mềm, thạc sĩ xã hội học Trần Đình Dũng cho rằng cha mẹ ngày nay nuôi dạy con không nên hiểu máy móc roi vọt ở đây là nghĩa đen, là vật chất thực, hãy hiểu đó như yếu tố tinh thần, sự nghiêm khắc trong giáo dục con. Cha mẹ phải là chỗ yêu thương của con chứ không phải nơi mà con cần trốn tránh.

Không lạm dụng roi  vọt khi dạy dỗ trẻ

Theo giáo sư, tiến sĩ tâm lý Vũ Gia Hiền (Hiệu trưởng trường trung cấp Âu Việt), những  trẻ thường xuyên bị cha mẹ đánh đòn thì ra đường dễ gây gổ, đánh nhau với người khác. Hầu hết trẻ sớm đi vào con đường phạm tội hay nghiện ngập đều vì phụ huynh và nhà trường dạy dỗ không đến nơi đến chốn và thường xuyên bị đánh đòn. Cha mẹ dạy bằng cách đánh đến mức khiến con lỳ đòn, hết sợ thì sẽ là  rất nguy hiểm. Vì khi đã hết sợ, trẻ có thể liều lĩnh làm bất kỳ điều gì nên khi dạy con, cha mẹ cũng cần giữ lại vốn sợ cho con, bởi vì vốn sợ của trẻ là  giới hạn, nó không hề vô hạn!

Ở buổi hội thảo Tư vấn ý kiến phụ huynh  “Có nên dùng roi vọt dạy con?”, mầm non Nguyễn Thị Thanh Thủy (hiệu trưởng trường mầm non Khôi Nguyên – TP HCM) cho rằng cha mẹ đánh con chính là thể hiện sự bất lực của mình. Nhiều người đánh con một cách tiêu cực như một cách để giải tỏa sự căng thẳng, ức chế khi con bướng bỉnh không nghe lời. Sau khi ra đòn người lớn có thể cảm thấy rất thoải mái, được nhẹ lòng nhưng sau đó bắt đầu hối hận. Tốt hơn, cha mẹ hãy giữ bình tĩnh trước mỗi tình huống bé nghịch ngợm, bướng bỉnh. Ban nên nhẹ nhàng giải thích cho bé hiểu. Theo thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị  Thanh Thủy thì trẻ không có lỗi gì trong tất cả các thói hư tật xấu của chúng. Nếu bé có lỗi, thì trước hết chính là do cha mẹ chưa dạy dỗ cẩn thận nên bạn hãy nhìn lại bản thân mình xem mình đã có hành động gì sai chứ không nên đổ cho các bé.

Thạc sĩ Trần Thị Ái Liên có một hệ thống các bài giảng Kỷ luật không nước mắt dành cho các phụ huynh. Bà cũng chung quan điểm rằng trẻ bị cha mẹ đánh mắng thường có tâm lý chống đối, đặc biệt dễ phát triển lệch lạc và ưa bạo lực khi trưởng thành. Bị đánh nhiều khi  không khiến trẻ biết cách cư xử đúng hơn, học làm chủ hành vi tốt hơn mà  ngược lại, các bé sẽ học cách né tránh, đổ lỗi, biện minh hoặc tìm cách không để bị “tóm” khi mắc sai lầm. Đặc biệt, trẻ con dường như nhớ sự trừng phạt hơn là lý do bị phạt. Nó sẽ cư xử vì sợ hãi thay cho muốn hành động đúng. Người lớn nên dạy con bằng lý lẽ chứ không  bằng bạo lực, nên nhớ áp dụng các hình thức phạt con là để nhắc nhở chứ không phải hành hạ.
Làm dụng roi vọt trong việc dạy dỗ con cái gây ảnh hưởng đến tâm sinh lý của trẻ phần 5
Việc dạy dỗ con cái sẽ dễ dàng hơn khi chúng ta uốn nắn cháu từ bé, để  các bé tự hòa đồng vào môi trường xã hội, tự học đi đứng ăn uống ngủ nghỉ và chăm sóc vệ sinh cho mình, đừng là những ông bố bà mẹ nuông chiều con hết mức để rồi khi nó sai thì dùng roi vọt bạo biện cho hành vi của mình.