Những việc quan trọng cần làm sau khi sinh mà mẹ bầu cần biết

Bonding

Trước hoặc ngay sau khi cắt rốn các bà đỡ sẽ đặt em bé mới sinh lên bụng người mẹ. Được quấn trong một cái khăn đã được hơ ấm sẵn, trẻ sẽ thấy rất dễ chịu và ấm cúng. Trẻ sơ sinh sẽ nhận biết được nhịp tim, mùi và giọng nói của mẹ và sẽ nhận được tình thương và sự ấm áp qua sự tiếp xúc trực tiếp về xúc giác với mẹ. Trong hai tiếng đầu tiên sau khi ra đời, phản xạ bú ở trẻ rất mạnh và khứu giác sẽ giúp trẻ tìm đến bầu vú mẹ. Bạn hãy cùng em bé nghỉ ngơi và ngẫm nghĩ lại sự kiện vừa trải qua. Khái niệm này được gọi là “Bonding”, có thể dịch là “Cảm nhận bố mẹ một cách tích
cực”. Nó đánh dấu sự bắt đầu của quan hệ giữa cha mẹ và con.

Thử nghiệm Apgar

Sau khi trẻ ra đời bác sỹ và bà đỡ sẽ kiểm tra tình hình sức khoẻ khái quát của em bé qua thử nghiệm Apgar. Cuộc thử nghiệm này được mang tên người phát sinh ra nó là bà Virginia Apgar: Ba lần vào phút thứ nhất, phút thứ năm và phút thứ 10 ngay sau khi trẻ ra đời bác sỹ và bà đỡ sẽ cho điểm em bé sơ sinh về các mặt như thở, nhịp đập tim, chức năng cơ và chức năng chuyển động, phản xạ và màu da. Ở mỗi phương diện em bé sẽ nhận được từ 0,1 đến 2 điểm. Sau đó các điểm sẽ được cộng lại và ghi vào sổ. Điểm 7 hoặc nhiều hơn ở phút đầu tiên cũng như điểm 9 hoặc 10 ở phút thứ năm nói lên rằng, em bé mạnh khoẻ.

Rooming-in

Ở nhiều bệnh viện các bà mẹ và em bé có thể ở chung phòng cả ngày lẫn đêm, cái đó được gọi là “Rooming-in”. Nhờ có phương pháp này mà mẹ và con có thể làm quen với nhau và quan hệ vững chắc giữa mẹ và bé được bắt đầu từ sớm. Dưới sự hướng dẫn của các y tá, các bà mẹ sẽ được học tất cả những gì liên quan đến việc chăm sóc bé mà mẹ phải biết. Thường là việc cho con bú sẽ diễn ra tốt hơn khi mẹ và bé ngay từ đầu đã có nhiều thời gian ở bên nhau.

Tuần ở cữ

Tuần ở cữ là thời gian 6 tuần hoặc 40 ngày sau khi sinh tính theo Luật bảo vệ bà mẹ. Ở nhiều nước trên Thế giới, các bà mẹ ở tuần ở cữ được giải phóng khỏi tất cả các công việc thường ngày. Trong thời gian này họ chỉ cần quan tâm đến đứa con mới lọt lòng.

Nhiều phụ nữ cảm thấy sau khi sinh có thể đốn được cả cây trong rừng. Cảm tưởng về sức mạnh đó chính là kết quả của nội tiết tố hạnh phúc Endorphie và giữ lại trong vài ngày. Nếu như cuộc vượt cạn đã quá vất vả thì ở tuần đầu tiên sau khi sinh, điều quan trọng nhất đối với bạn là nghỉ ngơi. Bạn hãy tranh thủ thời gian để nghỉ ngơi khi bạn cần.

Sau khi sinh, có nhiều điều xảy ra với cơ thể bạn. Tất cả những bộ phận trong chín tháng vừa qua lớn lên thì bây giờ lại bắt đầu co lại. Điều đó được gắn liền với sự biến đổi nội tiết mạnh mẽ trong cơ thể bạn. Dạ con co lại, vết thương lớn ở trong dạ con bắt đầu lành và nếu có thì cả vết rạch hay vết mổ cũng vậy. Nếu bạn muốn, bạn có thể cho con bú.

Trước kia, đây là thời gian đáng sợ nhất đối với các bà mẹ, bởi vì các bà mẹ có thể bị sốt ở tuần ở cữ. Do thiếu điều kiện chữa chạy nên trước kia đây là khoảng thời gian cực kỳ nguy hiểm. Nhìn chung điều này xảy ra là do viêm nhiễm hoặc bị tắc chất thải từ trong tử cung. Sau khi nhau thai đã được lấy ra thì trong tử cung có một vết thương lớn và cần có thời gian để lành lại. Vết thương sẽ lành do việc co lại của dạ con. Việc cho trẻ bú sẽ làm cho dạ con chóng co. Bởi vậy việc cho con bú có ý nghĩa lớn lao không chỉ với em bé mà còn cho cả bà mẹ.

Người ta thấy hiệu quả làm việc của dạ con ở việc ngay sau khi sinh nó nặng khoảng 1.000 gam, nhưng đến khi co lại xong chỉ còn có 70 gam. Ngay sau khi sinh bạn còn có thể cảm thấy dạ con ở ngay chiều cao rốn, khoảng 5 ngày sau bạn sẽ thấy chỗ cao nhất của dạ con nằm ở giữa rốn và xương chậu, và khi đã co xong thì chỉ có bác sỹ kiểm tra có thể sờ thấy dạ con.

Những việc quan trọng cần làm sau khi sinh mà mẹ bầu cần biết 1

Vệ sinh trong tuần ở cữ

Ngay sau khi sinh cùng với việc lấy nhau thai ra, vết thương trong tử cung sẽ chảy máu và tiếp theo là dịch chảy từ trong tử cung. Cũng như việc một vết thương lành bạn sẽ nhận thấy chất thải từ tử cung thay đổi từ hoàn toàn là máu cho đến khi chuyển sang màu nâu lỏng sau tuần đầu tiên và chỉ còn màu hơi vàng ở cuối tuần thứ hai. Bắt đầu từ cuối tuần thứ 3 thì chất dịch này còn rất ít và màu ngày càng sáng hơn và dừng hẳn ở sau bốn đến sáu tuần. Dịch thải này trong trường hợp bình thường hoàn toàn không gây viêm nhiễm như trước đây người ta vẫn tưởng. Bạn hãy dùng băng vệ sinh và không nên dùng tampons để cho dịch thải được chảy ra hoàn toàn.

Trong những ngày đầu tiên sau khi sinh, bạn nên vệ sinh bộ phận sinh dục ngoài bằng nước ấm sau mỗi lần đi toilette. Sau đó dùng máy sấy tóc sấy thật khô. Điều này giúp cho quá trình lành vết thương nhanh hơn và gây cảm giác dễ chịu hơn so với việc dùng giấy vệ sinh. Trong tuần ở cữ các bà đỡ khi thăm khám tại nhà sẽ kiểm tra xem quá trình phục hồi của các bà mẹ có diễn biến bình thường không.

Quan trọng!

Hàng ngày bạnnên chú ý xem dịch thải có chảy ra bình thường hay không. Nếu dịch thải ngừng chảy, bạn hãy quấn khăn ẩm và nóng xung quanh bụng khoảng 10 phút. Nếu dịch thải đã ngừng chảy hoàn toàn ngay trong những ngày đầu tiên thì bạn cần thông báo ngay cho bà đỡ hoặc bác sỹ của bạn.

Trầm cảm trong tuần ở cữ

Khoảng 80% các bà mẹ có cảm giác bất ổn định vào khoảng 3 ngày sau khi sinh. Trạng thái này được mô tả như là trầm cảm nhẹ khi đẻ hay còn gọi là Baby-Blues. Các hiện tượng tiếp theo của trạng thái này có thể
là dễ khóc, tâm trạng không ổn định, dễ cáu kỉnh, lo lắng hoặc mệt mỏi. Nguyên nhân là do quá trình thay đổi nội tiết tố cơ bản diễn ra trong cơ thể bà mẹ và còn do cả việc thay đổi hoàn cảnh sống. Mặc dù trạng thái này chỉ kéo dài khoảng 1 tuần nhưng bà mẹ rất cần sự động viên và hỗ trợ tinh thần của chồng, người thân và bạn bè. Trong thời gian này bạn không nên làm gì quá sức và nên dành thời gian để nghỉ ngơi. Nếu như trầm cảm kéo dài hơn một tuần thì tình hình đã trở nên nghiêm trọng hơn. Trong trường hợp này bạn nên nói chuyện với bác sỹ hoặc bà đỡ của bạn.

Tránh thai sau khi sinh

Sớm nhất là 4 hoặc 6 tuần sau khi sinh bạn sẽ có kinh nguyệt trở lại. Phần lớn các phụ nữ không có kinh nguyệt khi cho con bú. Nhưng cho con bú không phải là một biện pháp tránh thai bởi nó quá không an toàn.

Nếu bạn và chồng muốn gần nhau nên dùng bao cao su, ngoài tác dụng tránh thai còn để tránh viêm nhiễm. Hơn nữa việc bạn chưa muốn gần chồng ngay sau khi sinh là hoàn toàn bình thường. Điều này là do các nội tiết tố gây nên.

Cho con bú

Ngay từ nửa đầu tiên của thai kỳ ở trẻ đã phát triển phản xạ bú và nuốt . Điều này có thể thấy qua siêu âm. Phản xạ bú và nuốt này đạt được đỉnh cao nhất ở em bé sau khi bé được sinh ra vài phút. Bên cạnh những phản xạ này còn có những thay đổi khác gây ảnh hưởng đến việc cho bú.

Tiếng khóc của em bé có tác dụng kích thích tuyến nội tiết quan trọng đối với việc cho bú. Ngược lại sự sợ hãi và stress làm cho việc cho bú trở nên không thể được đối với cả mẹ và con. Do vậy việc hướng dẫn bà mẹ và em bé dần dần là điều rất quan trọng. Kinh nghiệm chỉ ra rằng trên thực tế mỗi phụ nữ đều có thể cho con bú. Bạn hãy cố gắng, bởi vì làm việc gì lúc ban đầu cũng cần thời gian cho đến khi nó diễn ra trôi chảy. Chỉ cần bạn quyết tâm mà thôi. Sữa mẹ là thức ăn tự nhiên nhất và tốt nhất cho trẻ sơ sinh.

Trong vòng 3 đến 4 ngày đầu tiên sau khi sinh là sữa non rất giàu đạm và ít chất béo (Kolostrum). Sữa non rất dễ tiêu và cung cấp cho em bé những chất đề kháng quan trọng. Sau đó trong khoảng từ 2 đến 3 tuần là loại sữa chuyển tiếp nghèo đạm hơn nhưng lại chứa nhiều chất Kohlenhydrat và chất béo hơn cho đến khi sữa thật sự xuất hiện. Trong một bữa bú, trẻ sẽ được bú mới đầu là sữa non ít chất béo để giải khát và sữa chính có chứa nhiều chất béo, ở bên ngực thứ hai là hỗn hợp của hai loại sữa này. Lượng sữa tiết ra hàng ngày được tiết chế theo nhu cầu và nhịp độ cho bú. Lượng sữa cần bằng khoảng 1/5 hoặc 1/6 trọng lượng cơ thể trẻ tính theo mililít.

Những việc quan trọng cần làm sau khi sinh mà mẹ bầu cần biết 2

Hướng dẫn nhỏ

Ngay cả đối với trẻ sinh non việc cho bú cũng rất quan trọng và có thể được. Khi trẻ sinh non không tự bú được thì việc các bà mẹ bơm sữa ra cho trẻ uống rất có tác dụng. Mặc dù việc cho trẻ bú quan trọng như vậy nhưng điều đó không có nghĩa là mỗi bà mẹ đều phải bắt buộc cho con bú khi họ cảm thấy vì nhiều lý do khác nhau không thể làm được việc đó. Các bạn hãy thử, điều đó sẽ giúp ích cho cả mẹ lẫn con – ngược lại sự bắt buộc sẽ mang đến cho cả mẹ lẫn con những căng thẳng không cần thiết và không có lợi cho sức khoẻ.

Trọng lượng em bé sẽ tăng khoảng 25 đến 30 gam từng ngày trong vòng một phần tư năm đầu tiên và 20 đến 25gam hàng ngày trong một phần tư năm tiếp theo. Như vậy trọng lượng trẻ sẽ tăng gấp đôi trong vòng 4 tháng đầu tiên.

Quan trọng

Bởi vì việc cho bú có ý nghĩa quan trọng với các bà mẹ nên cần có thời gian để xin hướng dẫn cho bú. Ở nhiều bệnh viện việc chăm sóc trong tuần ở cữ được thực hiện bởi các hộ lý, y tá và các bà đỡ cùng nhau nên bạn sẽ có một đội ngũ tư vấn cho bú chuyên nghiệp bên cạnh trong thời gian này.

Mặc dù vậy các bà mẹ không nên chỉ nhìn vào các con số mà nên quan sát biểu hiện của em bé. Một đứa trẻ vui vẻ, chăm chú và hiếu động sẽ không bao giờ là đứa trẻ suy dinh dưỡng. Trong trường hợp trẻ sinh non thì bạn phải tích cực hỏi ý kiến bác sỹ, bởi việc cho bé ăn bằng chai sau khi rời bệnh viện vẫn là điều cần thiết.